CON BẠN CÓ THỰC SỰ BỊ TỰ KỶ VÀ NHỮNG ĐIỀU NÊN LÀM

Tự kỷ là gì?

— Tự kỷ (còn được gọi là “rối loạn phổ tự kỷ”) là một nhóm những rối loạn phức tạp của phát triển não bộ. Những người bị chứng tự kỷ có thể gặp khó khăn trong học tập, giao tiếp và làm ảnh hưởng đến người khác.

Điều gì khiến bạn nghĩ con bạn bị tự kỷ?

Những trẻ bị tự kỷ có thể có những biểu hiện sau:

— Cảm xúc: Trẻ không giao tiếp bằng mắt với mẹ ngay từ khi còn nhỏ, không nhìn thẳng người đối diện hoặc nhìn như không có ai ở đó; không phân biệt được người lạ, người quen; không bày tỏ yêu thương, quyến luyến với mẹ; không theo mẹ, không biết vui mừng khi bố mẹ đi đâu về.

Lúc đi học trẻ không thích chơi với bạn, không nhận thức được cô giáo la mắng hay khen, dẫn đến làm những điều không thích hợp.

— Ngôn ngữ: Trẻ nói những âm đơn điệu, thiếu ngữ điệu, nhại lời người khác, nói lẩm bẩm một mình, có khi phát âm những âm vô nghĩa, lặp đi lặp lại. Không biết bắt chước người lớn làm theo, nói theo; khi có nhu cầu bé không biết làm cho người lớn hiểu mình cần gì; phải gợi ý hướng dẫn nhiều lần bé mới có thể làm theo.

— Hành vi: Trẻ chỉ thích chơi với một thứ, quan tâm đến chi tiết hơn là cách sử dụng đồ chơi thế nào ( ví dụ trẻ chỉ xoay tròn chiếc bánh xe chứ không để xe chạy dưới sàn).

  Trẻ rất ghét sự thay đổi: giận dữ hay rất hoảng sợ khi đồ đạc trong nhà thay đổi, mẹ thay đổi kiểu tóc….

  Đối với những kích thích từ bên ngoài, có khi trẻ đáp ứng quá mức, hoặc kém đáp ứng. Trẻ có thể lờ đi những lời của cha mẹ, nhưng lại cảm thấy thú vị với âm thanh nhỏ mà trẻ tự tạo gãi, gõ vào đồ vật bên tai.

  Trẻ có thể không ngủ vào ban đêm nhưng ngày vẫn dồi dào sinh lực.

  Trẻ không biết sợ hãi khi gặp nguy hiểm, tự gây thương tích cho mình, đánh vào đầu, cào cấu, nhổ tóc…

  Những người bị tự kỷ có thể có những vận động bất thường như chậm đi do giảm trương lực cơ. Cử động bất thường : nhăn nhó mặt, xua tay, lắc lư, đập đầu…

  Nguyên nhân tự kỷ là gì?

— Con người được sinh ra với chứng tự kỷ, nhưng cho đến nay vẫn không ai biết chính xác nguyên nhân gây ra nó. Nó có thể liên quan đến gen truyền từ bố mẹ trẻ và những thứ khác, như nhiễm trùng hoặc độc tố làm thay đổi cách não phát triển. Các vấn đề trong thời gian mang thai và khoảng thời gian sinh đẻ cũng làm tăng nguy cơ bị chứng tự kỷ.

— Tự kỷ được chẩn đoán như thế nào?

Khi trẻ có những biểu hiện trên, cha mẹ nghi ngờ trẻ bị tự kỷ hoặc khi tới tuổi tới trường, cô giáo than phiền nhiều, khuyên cha mẹ đưa trẻ đi khám. Một đứa trẻ dường như không quan tâm tới mọi người hoặc chơi theo những cách khác thường. Bác sĩ chuyên khoa tâm thần sẽ là người trực tiếp thăm khám và chẩn đoán cho trẻ. Bên cạnh đó là những nhà tâm lý học, chuyên gia trị liệu ngôn ngữ và giáo viên giáo dục đặc biệt sẽ đánh giá trẻ.

  Điều trị tự kỷ như thế nào là tốt nhất?

Cho đến nay, vẫn chưa có cách nào chữa chứng tự kỷ. Tuy nhiên, việc chẩn đoán để điều trị và can thiệp sớm có thể tạo nên sự khác biệt lớn. Những người bị chứng tự kỷ sẽ được bác sĩ kê toa để giảm những chú ý và hiếu động thái quá, giúp bệnh nhân ngủ ngon hơn; ngoài ra những trẻ này cần được học ngôn ngữ và xây dựng các kỹ năng xã hội. Tùy vào mức độ từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ thăm khám và có những điều trị phù hợp.